ตะไคร้หอม ภูมิปัญญาพื้นบ้านเอเชียช่วยในการไล่ยุง

ตะไคร้หอมเป็นพืชล้มลุก มีกลิ่นหอม ลักษณะคล้ายตะไคร้กอที่ใช้ในครัวเรือนทั่วไป ต่างกันที่กลิ่น รวมทั้งมีต้นและใบที่ยาวกว่า มีดอกช่อสีน้ำตาลแดง ออกดอกยาก เป็นพืชสมุนไพรที่มีสรรพคุณไล่ยุงและแมลงโดยเฉพาะ และไม่เป็นพิษต่อคน

ตะไคร้หอมมีชื่อภาษาอังกฤษว่า Cymbopogon nardus เป็นพืชวงศ์หญ้า มีอายุหลายปี กำเนิดในเขตร้อนของเอเชีย คุณสมบัติพิเศษคือมีน้ำมันหอมระเหยซึ่งใช้ไล่ยุงได้ แต่ไม่นิยมนำมารับประทาน โดยท่านแรกที่นำเข้าตะไคร้หอมเข้ามาปลูกในประเทศไทย คือ คุณหลวงมิตรธรรมพิทักษ์ โดยนำเข้ามาจากอินเดีย และนำไปปลูกครั้งแรกที่ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี จากนั้นจึงแพร่หลายกระจายไปทั่วประเทศ

ตะไคร้หอมเป็นพืชล้มลุก มีความสูงประมาณ 1-1.2 เมตร มีอายุหลายปี มีเหง้าใต้ดิน ลำต้นตั้งตรง ออกเป็นกอ มีกลิ่นหอม ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปยาวแคบ โคนใบแผ่ออกเป็นกาบ  มีลิ้นใบรูปไข่ มีขน อยู่ตรงรอยต่อระหว่างใบกับกาบมีแผ่น ดอกเป็นช่อขนาดใหญ่ยาว สีน้ำตาลแดง ดอกขนาดเล็กเป็นฝอย แทงออกจากกลางต้น

วิธีนำต้นตะไคร้หอมมาใช้ ใช้ต้นตะไคร้หอม ทุบวางไว้ข้างๆ บริเวณที่อยู่ ให้นำตะไคร้หอมทั้งต้น ประมาณ 4-5 ต้น มาทุบๆ วางทิ้งไว้ในห้องมืดๆ กลิ่นน้ำมันที่ระเหยออกมาจะช่วยไล่ยุงและแมลง ไม่ให้มารบกวน หรือนำถุงใส่ตะไคร้หอมวางบริเวณที่อับ เช่น ตู้เสื้อผ้า ห้องน้ำ จะไล่ยุงไม่ให้มารบกวนได้

วิธีปลูกตะไคร้หอมทำได้ไม่ยากเลย เป็นพืชที่ปลูกง่าย ไม่ต้องดูแลมาก นิยมใช้การปักชำต้น แยกจากต้นเดิมออกมา โดยตัดใบออกให้เหลือเพียงโคนต้น แช่น้ำไว้ทั้งคืน แล้วนำมาปักลงในกระถางหรือบนดิน ถ้าปลูกในกระถางให้ปักโคนลงในกระถาง 2-3 ต้นต่อกระถาง หมั่นรดน้ำให้ชุ่มทั้งเช้าและเย็น ปล่อยให้ถูกแดดตลอดทั้งวันก็จะเติบโตเร็ว

การถอนสามารถถอนได้ทั้งลำต้นจนถึงโคนสุด เพื่อนำมาใช้และควรหมั่นถอนต้นที่แน่นเกินไปออกเพื่อไม่ให้แย่งอาหารหรือทำให้ต้นลีบ และหากปลูกหรือตั้งกระถางไว้เหนือลมจะดีมาก เพราะลมจะโชยกลิ่นหอมระเหยไปรอบบ้าน ซึ่งกลิ่นหอมที่ว่ากลับเป็นกลิ่นที่ยุงไม่ชอบ หรือจะตัดเอาใบตะไคร้หอมสี่ห้าใบมาขยี้แล้วนำมาวางไว้ในห้อง ก็จะช่วยไล่ยุงและแมลงต่างๆ ไม่ให้เข้าใกล้ได้

การปลูกตะไคร้หอมไว้รอบบ้าน ก็จะช่วยไล่ยุงไปไกล โดยเฉพาะบ้านที่มีเด็กๆ ก็คงจะเบาใจไปมากพอควร เพื่อสุขภาพของเด็กๆ ให้ห่างไกลจากโรคร้ายที่มากับยุง